Co-creatie en crowdsourcing zijn hot. Voor wie er nog nooit over heeft gehoord (lastig, want bijna ieder blog heeft er het afgelopen jaar over geschreven, en het aantal cocreatie en crowdsourcing initiatieven neemt snel toe) toch nog even een korte inleiding. Daarnaast neemt het aantal bedrijven, overheden en instellingen dat gebruik maakt van cocreatie in Nederland toe.
Daarom geeft dit artikel een overzicht van de organisaties waarvan bekend is dat zij met cocreatie aan de slag zijn (of zijn geweest). Staat jouw organisatie of een organisatie waarvan je weet dat deze met cocreatie bezig is er niet bij? Laat dit dan vooral in de reacties weten!
Deze lijst zal ik ook als input gebruiken voor de overzichtspresentatie die ik geef op het CoCreation Event 2009.
Definitie Co-creatie
Bij co-creatie worden producten en diensten samen met derden (klanten, eindgebruikers) ontwikkeld en verbeterd. Het gaat erom dat product development hierdoor een gezamenlijke activiteit wordt, waardoor organisatise meer inzicht in de wensen en behoeften van hun stakeholders kunnen krijgen en de kans op succes wordt vergroot. Co-creatie communities, een specifiekere vorm van co-creatie waarbij online communities worden ingezet, is de laatste 2 jaar vooral een trend, omdat op deze manier in plaats van met focusgroepen en enquetes de ‘crowd’ ook met elkaar aan de ontwikkeling van producten en diensten kan werken.
Dit betekent dus dat user generated content initiatieven zoals die van Dove en Sloggi hier niet tot co-creatie worden gerekend.
Hiermee verschilt co-creatie met crowdsourcing; waar het bij crowdsourcing om een eenmalige en grootschalige inzet van stakeholders kan gaan (die niet in een community hoeven te zitten), zijn co-creatie toepassingen (en in het bijzonder co-creatie communities) erop gericht om structureel externe partijen in te zetten bij het ontwikkelen en verbeteren van producten en diensten.
Bij open innovatie draait het in het bijzonder om samenwerken met partnerorganisaties om samen te innoveren. Het betrekken van gebruikers bij dit proces is in principe ook mogelijk, maar dat is slechts een deel van open innovatie.
Overzicht van Co-creatie initiatieven in Nederland (levend document, wordt geupdate)
Van deze organisaties is bekend dat zij met co-creatie bezig zijn. Deze lijst is 100% zeker niet volledig. Laat me aanvullingen weten via de reacties of via Twitter.
Organisaties die co-creatie gebruiken
Update 3/6: 9292OV
ABN: ABN AMRO Blackboard
Bolletje: Ikwilbolletje.nl
Gemeente Den Haag: Den Haag in 2020
Gemeente Smallingerland: Wij bouwen een Wijk
KLM: KLM Bluelab
KPN: Hi Xperiment
Ministerie van EZ: Innovatie 2.0 Linkedin en Wetpaint
Philips: LiveSimplicity
PickWick (via Redesignme)
Robeco: Robeco-Connect
Sara Lee
TNO: Not Invented Yet
Unilever: Mindbubble (update 3/6:) en Yunomi
Update 3-6: Vrij Nederland
Update 4/6 VPRO 3VOOR12
ZXZW: ZXZW Wetpaint
Bekende internationale voorbeelden:
Dell: Dell Idea Storm
Google: Google Android
LEGO: LEGO Factory
Nike: NikeID (geen pure vorm van co-creatie, meer co-design)
Nokia: Nokia Betalabs
Procter & Gamble: Vocalpoint
Samsung: Samsung Mobile Innovators
Starbucks: My Starbucks Idea
Platforms
Battle of Concepts
Buzzcapture
Cash4idea
Favela Fabric
Girlsandbrands
Innocentive
Outfox
RedesignMe
Ventika
Onderzoek:
RSM: Innovation Co-creation Lab
Consultancybureaus
CreativeCrowds
Fronteer Strategy
Rooftop
TheCrowds
TNO Informatie- en Communicatietechnologie
Ontwikkelaars
IJsfontein: IJsfontein IJslab
Events
Co-Creation Event 2009
SocialStrategyTalk
:
Martijn is consultant bij 
[...] uur Het opzetten van een succesvol co-creatie initiatief is niet eenvoudig. Inmiddels zijn een groot aantal partijen zoals Lego, KLM, Starbucks en Unilever met co-creatie bezig. Daarnaast is ook de interesse bij de [...]
Co-creatie vindt overal plaats, alleen is de vraag welke definitie we gebruiken: zie ( http://www.cocreationlab.nl/artikel/betekenis). Want is mass customization nu wel of niet een vorm van co-creatie. Het Co-creation Lab, hanteert de definitie: ‘een proces met een ‘gemeenschappelijke intentie’ en een ongewisse uitkomst!’ De vraag is wat is de intentie en hoe wordt het proces ingericht zodat ook werkelijk sprake is van een ‘ongewisse’ uitkomst.
Het Co-creation Lab, richt zich op het ontwerpen van processen om co-creatie tot stand te brengen. Processen in de fysieke zin als in de virtuele zin. De web-publicatie: Co-creatie de nieuwe MACHT (www.cocreationlab.nl/index.php) is daar een goed voorbeeld van.
Frits,
Bedankt voor je reactie. Je hebt helemaal gelijk, eigenlijk doen veel organisaties al iets met co-creatie. Ikzelf gebruik een vrij enge definitie van co-creatie: ‘ontwikkelen en verbeteren van diensten en producten met hulp van klanten, consumenten en experts in een online community’.
Begrijp ik goed dat je de publicatie co-creëert met andere schrijvers?
Martijn, Ja er staat een web-site klaar: cocreationlab.nl/index.php, waar ik naar het voorbeeld van Charles Leadbeater (schrijver van het boek WE THINK) zijn gedachtegoed heb vertaald in een interactieve web-publicatie. Hij schreef het boek WE THINK en heeft het over digitale co-creatie (naar het voorbeeld van de wijze waarop LINUX is gebouwd). Echter de manier waarop zijn boek vorm heeft gekregen is er een van de klassieke schrijver, namelijk achter zijn bureau! In de feedback van lezers, en daar is Charles Leadbeater heel eerlijk in laat hij weten dat hij er wel over schrijft en het feitelijk niet doet. Dit heeft mij er toe gebracht om een platform te maken, waarin schrijvers (ervaringskundigen met co-creatie) hun verhaal kunnen vertellen. Of het nu aanvullingen zijn op de GESCHEIDENINS, WERKVORMEN, VERHALEN, TOEPASSINGEN of de gevolgen voor LEIDERSCHAP en MANAGEMENT. De kern – zeg maar: de eerste iteratie – wordt door mij geinitieerd en daarna haken verschillende schrijvers aan! Vervolgens wordt periodiek de inhoud omgezet in een boekwerk, je kan je voorstellen dat zo een eerste, tweede en derde druk ontstaat!! Wij gaan hetzelfde concept toepassen voor verschillende opdrachtgevers die bijdragen van verschillende auteurs willen bundelen in een digitale omgeving.
Dit klinkt erg interessant, houd me svp op de hoogte van de ontwikkelingen!
MArtijn heb je het generieke model al gespot, waar co-creatie plaats vindt! zie http://www.cocreationlab.nl/hoofdstuk/Modellen Het is over twee assen uitgewerkt namelijk fysiek virtueel co-creatie en binnen de eigen organisatie en buiten de eigen organisatie. Die laatste as is natuurlijk permeabel want komen klanten nu binnen de organisatie of gaan medewerkers/professionals nu in de buiten wereld kijken??
Ik hou je op de hoogte. HEb je belangstelling om mee te schrijven???
Frits, als je voor specifieke delen input nodig hebt laat het me weten. Dan kan ik aangeven of ik je hierbij kan helpen.
Nog wat aanvullingen op het overzicht:
Rotterdam co-creert met studenten voor sociale cohesie bij Coolhaven http://www.uni-siegen.de/locatingmedia/workshops/mobilehci/marseile_friend_or_fiend_co-creation_at_coolhaven-island_screen.pdf
Cocreatie voor een nieuwe auto bij Audi
http://mashable.com/2009/08/27/audi-facebook/
Co-creatie bij K3/K2: http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=7E2E3IAD&kanaalid=196
Co-creatie in kunst http://www.digitalarti.com/en/blog/malo/collective_art_creation
Co-creatie bij Nokia (naast al bestaande CC platform) http://talk.maemo.org/showthread.php?p=312380#post312380
Co-creatie bij de rabobank: http://www.marketingfacts.nl/berichten/20090901_evaluatie_crowdsourcing_advertentie_actie_creatad_voor_rabo_mobiel/
Cisco & co-creatie http://hbr.harvardbusiness.org/2009/09/inside-ciscos-search-for-the-next-big-idea/ar/1
Veel cases nav Cocreation Summit in kopenhagen http://www.cphdesign.com/news/45/
Veel presentaties: http://copenhagencocreation.com/cases/
Zie ook de social media wiki van Matthijs Roumen, http://wiki.tribewise.nl/ (selecteer op crowdsourcing)
CZ zorgverzekeraar: http://www.zorgkanaltijdbeter.nl/#home
Overzicht met veel initiatieven http://www.nederland20.nl/
Doetinchem co-creatie: http://vimeo.com/6710094
Internationaal:
Pepsi & Co-creatie: http://www.warc.com/News/TopNews.asp?ID=25760&Origin=WARCNewsEmail
Vitaminwater Flavorcreator op Facebook: http://www.facebook.com/vitaminwater?v=app_10467688569
Nieuw co-creatie platform in Amerika: http://www.hypios.com/
Veel internationale voorbeelden via http://www.thespiritofcocreation.com/further-examples-of-collaborative-creation/
Creating Engagement
Projects and initiatives with the intent of involving others to create engagement.
http://www.doritos.co.uk/
‘You make it, we play it’
A open competition to consumers to create a 29 second TV advertisement.
http://www.prescribethenation.com/
Vaseline chose an active member of a small town community to test their product and watched how recommendations spread. From her initial recommendation of the lotion to friends and family, soon almost 1000 people in her town were switched on to the brand and its benefits.
http://www.wethinkthebook.net/
A book written by Charles Leadbeater about how the web is changing our world, creating a culture in which more people than ever can participate, share and collaborate, ideas and information. Leadbeater release parts of his book onto the internet and followed the reaction, then edited it back into his book.
http://factory.lego.com/
An online tool that allows users to design and build their own Lego sets.
http://www.walkers.co.uk/flavours/
‘Do Us a Flavour’
An open competition to design a new crisp flavour for Walkers. The best flavours are then voted on by the public.
http://www.islandreefjob.com
An open call for job applicants by Tourism Queensland asking people to submit video applications for a year long employment opportunity to live on an island and blog about it.
http://www.toyota.com/hybrid/
Toyota has relaunched its Web site at Toyota.com/hybrids to allow hybrid owners to post videos, share photos and meet other owners. It’s also challenged owners to discuss their reasons for buying a hybrid vehicle. The site has already registered nearly 10,000 users.
http://www.skittles.com/chatter.htm
Skittles uses twitter to share consumers’ thoughts on their product?
http://www.uniqlo.com/try/
Yugo Nakamura and Simone Inc have created a site that presents Uniqlo’s research behind its latest range of bras. Hundreds of little video voxpops are arranged in 3D patterns to visualize the women’s responses to a series of questions.
http://ilovebees.com/
I Love Bees was an alternate reality game (ARG) that served as both a real-world experience and viral marketing campaign for the release of developer Bungie’s 2004 video game Halo 2. Players solved puzzles, audio logs that were posted to the ilovebees.com site which gradually revealed more of the fictional back-story and got people talking about the Halo universe.
Beastie Boys music video: Awesome: I Fuckin’ Shot That! It was created by giving camcorders to 50 audience members of a concert at Madison Square Garden. The audience members were instructed to keep the cameras rolling at all times. The footage was edited together for their music video.
Engaging in Creation
Projects and initiatives that enable people to engage in the creation
http://www.buglabs.net/
BUG is a modular, open source system for building devices.
http://www.openmoko.com/
Project aiming to create a customizable, open source smartphone platform based on GNU/Linux. Software and hardware files can be download and custmiszed for individual needs.
http://reprap.org
The RepRap Project is an initiative aimed at creating a largely self-replicating machine which can be used for rapid prototyping and manufacturing. Authors envision the possibility to cheaply distribute RepRap units to people and communities, enabling them to create (or download from the internet) complex products and artifacts without the need for expensive industrial infrastructure.
http://code.google.com/android/
Android is a software stack for mobile devices that includes an operating system, middleware and key applications. The Android SDK provides the tools and APIs necessary to begin developing applications to run on Android-powered devices.
http://www.littlebigplanet.com/
LittleBIGPlanet is a unique PS3 game combining platform adventure with a huge community enabling gamers to play, create & share their experiences.
Facilitating Co-creation
Platforms or initiatives designed to facilitate a collaborative approach
http://www.ebbsfleetunited.co.uk/
The football club was to be taken over by internet venture MyFootballClub.co.uk, a revolutionary idea involving paid members owning the club, voting on decisions and picking the team.
http://www.mysociety.org/
Builds websites which benefit the civic and community aspects of people’s lives
http://www.groupsnearyou.com/
With the help of users, ‘Groups Near You’ maps all neighbourhood email lists, forums and community blogs so that people can search activity in their area.
http://www.fixmystreet.com/
A site to report graffiti, potholes, broken lighting etc. Each report gets sent directly to the council who then notifies the site when they are fixed. There is now a new iPhone app, allowing people to report on the go.
http://www.pledgebank.com/
The purpose of PledgeBank is to get people past a barrier which strikes down endless good plans before they can are carried out – the fear of acting alone. It allows anyone to say “I’ll do X if other people also do X”,
http://www.theextraordinaries.org/
The Extraordinaries delivers micro-volunteer opportunities to mobile phones that can be done on-demand and on-the-spot.
http://developer.yahoo.net/hackday/
Open Hack Days are events hosted by Yahoo! in which participants are encouraged to create web applications in 24 hours ideally using one or more of Yahoo’s APIs or open source libraries.
http://barcamp.org/
BarCamp is an international network of user generated conferences — open, participatory workshop-events, whose content is provided by participants.
http://www.sicamp.org/
Social Innovation Camp is an experiment in creating social innovations for the digital age.
http://www.netsquared.org/
NetSquared enables social benefit organisations to leverage the tools of the social web.
http://www.freecycle.org/
The Freecycle Network™ is made up of 4,708 groups with 6,537,000 members across the globe. It’s a grassroots and entirely nonprofit movement of people who are giving (& getting) stuff for free in their own towns.
http://betalabs.nokia.com
Nokia shares new ideas and technologies with the public and has foroums to allow users the discuss what they have seen.
http://www.kluster.com/
Kluster™ is a collaborative decision making platform turns questions into answers, ideas into opportunities, and analysis into action. Their approach is based on real-world group decision-making models, taking into account individual influence and participation.
http://www.ushahidi.com/
An open source project which allows users to crowdsource crisis information to be sent via mobile.
http://uk.zopa.com
Zopa is a lending and borrowing exchange where real people sidestep the banks to get a better deal.2.3 Individual and Collective
Co-creating – Crowd Sourcing
Initiatives that ride the line between co-creation and crowd sourcing.
http://www.tomtom.com/page/mapshare
TomTom’s Map Share technology enhances your navigation experience, letting you make instant corrections to your map directly on your TomTom device. You can also receive similar corrections made by the entire TomTom community of Map Share users.
http://www.gwap.com
A set of games that train computers to “solve problems for humans all over the world”, by understanding users perceptions of tags.
http://www.superstructgame.org
Superstruct is a massively multi-player forecasting game. By playing the game, players help chronicle the world of 2019–and imagine how problems we may face will be solved.
http://www.birdpost.com/
A citizen science website to post sightings of birds, along with mapping and rare bird alerts.
http://fold.it
A citizen science game that enables the public to contribute to important scientific research by testing proteins and how they fold.
https://www.galaxyzoo.org/
The Galaxy Zoo files contain images of almost a quarter of a million galaxies. In order to understand how these galaxies formed, they use the public to help to classify them according to their shapes.
http://recaptcha.net/
A captcha system that uses successful decoding to helps digitise books for online use.
http://www.crowdspirit.com
The CrowdSpirit platform proposes a new model based on crowd sourcing that enables businesses to involve innovators from outside the company directly in the design of innovative products and services.
https://www.mturk.com
Amazon Mechanical Turk is a marketplace for work that requires human intelligence. The Mechanical Turk service gives businesses access to a diverse, on-demand, scalable workforce and gives workers a selection of thousands of tasks to complete whenever it’s convenient.
http://www.ageofstupid.net/
Crowd_funded film about climate change. Street interventions borrowing the language of protest campaigns to spread the word of the film release.
http://www.bicyclebuiltfortwothousand.com/
Over 2000 human voices recorded over the internet then used to sing the song Daisy Bell
Miscellaneous
http://plateastweets.blogspot.com/
@Platea is a street art collective of artists and non-artists who share an interest in the power of public art carried out in the digital megacity of social media.
http://www.ponoko.com/
You can design a product and get it made in your own personal factory. You can also edit and mashup the product plans you download from Ponoko to create something completely original.
http://www.pachube.com/
Pachube is a service that enables you to connect, tag and share real time sensor data from objects, devices, buildings and environments around the world. The key aim is to facilitate interaction between remote environments, both physical and virtual.
http://www.showstudio.com/
Website designed for people to see behind the scenes of how fashion designers design things.
https://www.tchibo-ideas.de/
The best ideas win: open innovation platform for people to suggest new ideas for Tchibo to sell.
http://berlin.unlike.net/
Mobile travel guide open for people to contribute to and create their own travel itinerary
http://www.slicethepie.com/
Slicethepie is a financing platform for the music industry that enables new and established Artists to raise money directly from Music Fans and Investors.
http://lexposure.net/
L’Exposure is a networking and information portal custom-built for people in the fashion and creative scene that enables brands to have direct communication with their customers and admirers.
Presentatie van Marco Derksen met veel voorbeelden: http://www.slideshare.net/marketingfacts/consumer-innovation-on-the-internet
Dat Zou Handig Zijn, waarbij het ministerie van Binnenlandse Zaken is op zoek naar waardevolle ideeën met inzet van overheidsdata.
http://www.datzouhandigzijn.nl/
Platform: http://uservoice.com/for/opensource
Via Michiel Maas (twitter): CZ Zorg met http://www.zorgkanaltijdbeter.nl/#home
Ideas4all platform, http://www.ideas4all.com/
Via Netr (http://www.netr.nl/?p=63&cpage=1#comment-8004) extra bureaus:
European Centre for the experience economy
http://www.experience-economy.com
12 Inch, making consumers prosumers
http://www.doyouknowco.nl
Overzicht van partijen internationaal en nationaal, http://crowdsourcingexamples.pbworks.com/Individual-businesses%2C-sites-or-forums-that-channel-the-power-of-online-crowds
Via http://www.linkedin.com/groupAnswers?viewQuestionAndAnswers=&discussionID=8585015&gid=1807116&trk=EML_anet_qa_ttle-0Rt79xs2RVr6JBpnsJt7dBpSBA ook platforms:
http://atzio.com/
http://hypios.com
http://Novitate.com
Interessant concept in de UK, via de Open Innovation and Crowdsourcing Linkedin groep
In the emerging sphere of co-creation, it looks like there is an increasing role to be played by closed loop communities of internal and external stakeholders (or friends) who are contacted for research, strategic questions and innovation ideas.
80% of all new product launches fail. To reduce this risk-ratio, big brands have decided to abandon the worthy concept of ‘two heads are better than one’ for ‘two hundred or two thousand heads are better than one’.
A leading edge and really impressive player in this space is Promise Communities -
http://www.promisecommunities.com
The three case studies on their website are a great illustration of the practical application of crowdsourcing for business gain.
Idea management platform in Denemarken:
http://www.nosco.dk/
En nog meer via http://www.flickr.com/photos/30349080@N05/3401853709/sizes/l/
Nog een platform: http://www.sparked.nl/watwedoen/pages/co_creatie_platform.aspx
Meer platforms: http://www.carecubicle.dk/
http://www.shapeways.com/co-creator_platform/index
Unilever is 100% overtuigd van co-creatie:
Unilever decided to turn the brief for its next campaign over to members of ideabounty.com
Best Buy Q&A expertise via Twitter: http://twitter.com/Twelpforce
Lijst met meer initiatieven:
http://www.openinnovators.net/list-open-innovation-crowdsourcing-examples/
Svarovski & cocreatie: https://www8.imperial.ac.uk/content/dav/ad/workspaces/innovationstudies/5%20Michael%20Bartl.pdf
Hoe de overheid crowdsourcing inzet: http://policydesignthinking.com/
Excuses, de DEENSE overheid
Heb je http://www.tapsmack.com/ al gezien??
En wat zijn dan belangrijke criteria voor co-creatie zoals doel, proces, structuur en waar het plaats vindt fysiek of digitaal
Frits, wat bedoel je precies?
Wat mij betreft zijn criteria om in deze lijst te komen:
- online/digitaal
- gericht op B2C (consumenten ipv samenwerking met partners)
- Vooral NL partijen
Martijn, Prahalad en Leadbeater beschrijven criteria/aspecten over het waarom/waar en waarmee co-creatie totstand komt, kortom enkele aspecten om tot co-creatie te komen zijn:
- doel
- proces: uitnodigen, betrekken, engagement
- pay-off: reciprociteit
- plaats fysiek of digitaal
- waar: binnen of buiten een organisatie
Dus meer verdiepend bedoeld
Groet, Frits
Gemeente Zwolle betrekt haar burgers
http://samenmakenwedestad.nl/
Co-creatie in de stedenbouw en architectuur: http://www.spellercomeerding.nl/
Co-creatie bij gemeente Eindhoven http://www.redesignme.com/product/show/1276#com...
Ook NRC Next betrtekt haar klanten http://weblogs.nrc.nl/nrclab/
Ontwerp je eigen auto bij Fiat http://www.fiatmio.cc/en/
Uit de Favela fabric nieuwsbrief: AEGON
Favela Fabric heeft een uitgebreid cocreatie programma voor de AEGON medewerkers opgezet, ter ondersteuning van de nieuwe business strategie.
In het programma is een belangrijke rol weggelegd voor zogeheten Communities of Practice, crossfunctionele kennisnetwerken rond bepaalde onderwerpen
Meer dan 1500 internationale social media voorbeelden http://wiki.beingpeterkim.com/