Daarom geeft dit artikel een  overzicht van de organisaties waarvan bekend is dat zij met cocreatie aan de slag zijn (of zijn geweest). Staat jouw organisatie of een organisatie waarvan je weet dat deze met cocreatie bezig is er niet bij? Laat dit dan vooral in de reacties weten!

Deze lijst zal ik ook als input gebruiken voor de overzichtspresentatie die ik geef op het CoCreation Event 2009.

Definitie Co-creatie

Bij co-creatie worden producten en diensten samen met derden (klanten,  eindgebruikers) ontwikkeld en verbeterd. Het gaat erom dat product development hierdoor een gezamenlijke activiteit wordt, waardoor organisatise meer inzicht in de wensen en behoeften van hun stakeholders kunnen krijgen en de kans op succes wordt vergroot. Co-creatie communities, een specifiekere vorm van co-creatie waarbij online communities worden ingezet, is de laatste 2 jaar vooral een trend, omdat op deze manier in plaats van met focusgroepen en enquetes de ‘crowd’ ook met elkaar aan de ontwikkeling van producten en diensten kan werken.
Dit betekent dus dat user generated content initiatieven zoals die van Dove en Sloggi hier niet tot co-creatie worden gerekend.

Hiermee verschilt co-creatie met crowdsourcing; waar het bij crowdsourcing om een eenmalige en grootschalige inzet van stakeholders kan gaan (die niet in een community hoeven te zitten), zijn co-creatie toepassingen (en in het bijzonder co-creatie communities) erop gericht om structureel externe partijen in te zetten bij het ontwikkelen en verbeteren van producten en diensten.

Bij open innovatie draait het in het bijzonder om samenwerken met partnerorganisaties om samen te innoveren. Het betrekken van gebruikers bij dit proces is in principe ook mogelijk, maar dat is slechts een deel van open innovatie.

Overzicht van Co-creatie initiatieven in Nederland (levend document, wordt geupdate)

Van deze organisaties is bekend dat zij met co-creatie bezig zijn. Deze lijst is 100% zeker niet volledig. Laat me aanvullingen weten via de reacties of via Twitter.

Organisaties die co-creatie gebruiken
Update 3/6: 9292OV
ABN: ABN AMRO Blackboard
Bolletje: Ikwilbolletje.nl
Gemeente Den Haag: Den Haag in 2020
Gemeente Smallingerland: Wij bouwen een Wijk
KLM: KLM Bluelab
KPN: Hi Xperiment
Ministerie van EZ: Innovatie 2.0 Linkedin en Wetpaint
Philips: LiveSimplicity
PickWick (via Redesignme)
Robeco: Robeco-Connect
Sara Lee
TNO: Not Invented Yet
Unilever: Mindbubble (update 3/6:) en Yunomi
Update 3-6: Vrij Nederland
Update 4/6 VPRO 3VOOR12
ZXZW: ZXZW Wetpaint

Bekende internationale voorbeelden:

Dell: Dell Idea Storm
Google: Google Android
LEGO: LEGO Factory
Nike: NikeID (geen pure vorm van co-creatie, meer co-design)
Nokia: Nokia Betalabs
Procter & Gamble: Vocalpoint
Samsung: Samsung Mobile Innovators
Starbucks: My Starbucks Idea

Platforms
Battle of Concepts
Buzzcapture
Cash4idea
Favela Fabric
Girlsandbrands
Innocentive
Outfox
RedesignMe
Ventika

Onderzoek:
RSM: Innovation Co-creation Lab

Consultancybureaus
CreativeCrowds
Fronteer Strategy
Rooftop
TheCrowds
TNO Informatie- en Communicatietechnologie

Ontwikkelaars
IJsfontein: IJsfontein IJslab

Events
Co-Creation Event 2009
SocialStrategyTalk

Andere bezoekers zochten op:

• co-creatie
• co creatie
• martijn staal
• co-creatie definitie
• cocreatie
• co creatie definitie
• definitie co creatie
• definitie co-creatie
• co creatie betekenis
• co-creatie betekenis

Interessant voor iedere tv- en nieuwe mediaprofessional! De vroege beslissers krijgen korting op de publicatie.

Erik van Heeswijk van VPRO Digitaal heeft daarom een visiedocument opgesteld over hoe VPRO om moet gaan met crossmedialiteit en User Generated Content. Een aantal belangrijke conclusies over UGC en communities uit dit rapport wil ik jullie niet onthouden.

“De grootste fout die community-ontwikkelaars zichzelf stellen is het volstrekt vergeten van de allerbelangrijkste vraag: wat willen de potentiële leden? Mensen voelen het ogenblikkelijk als de intenties niet zuiver zijn, als ze ergens voor gebruikt worden (kijkcijfers, goedkope content) zonder dat ze er voldoende voor terug krijgen. Mensen de ruimte geven betekent hen ook serieus nemen.”

“Voor een bloeiende community is een kritische massa van enkele honderden of duizenden actieve mensen nodig, afhankelijk van hun trouw en het onderwerp. Het kost een tijd om dat op te bouwen, en je kunt dat de mensen ook niet meer afnemen. Community’s kunnen beter rondom de langdurige thema’s worden gebouwd.”

Daarnaast geeft Erik een aantal handzame maatregelen om de kwaliteit van User Generated Content op te krikken, waaronder:

Ook belangrijk: het inbedden van UGC in de organisatie door meerdere mensen verantwoordelijk te stellen i.p.v. ‘een stagiaire’, en UGC vooral stimuleren door slimme koppelingen met andere kanalen.

Het is daarom zeker de moeite om het visiedocument door te nemen, en zo inzicht te krijgen in wat UGC voor ‘traditionele’ mediapartijen zoals omroepen betekent.

Andere bezoekers zochten op:

• content staal
• condent staal
• content kwaliteit community
• content staal tuindecoratie
• wat is content staal

Sociale televisie is nog altijd hot, vooral omdat het grote uitdagingen biedt om communities, sociale netwerken en interactieve TV daadwerkelijk in de huiskamer te krijgen. Mijn collega Omar Niamut verzorgde op de IBC conferentie een presentatie over de haalbaarheid van Social experience-sharing TV diensten, en gaf inzicht in de resultaten van de proef die we hebben gehouden in Enschede.

De presentatie is hieronder te bekijken.

<

Bij TNO hebben we vorig jaar een proef opgezet waarbij 50 huishoudens in Enschede een sociale TV dienst in hun huiskamer gebruikten. De proef gaf veel inzicht in de veranderingen in kijkgedrag en kijkbeleving. Daarnaast is meer inzicht ontstaan in de business- en inkomstenmodellen voor dit soort sociale TV diensten.

Benieuwd naar de resultaten? Op Marketingfacts en RethinkingMedia heb ik eerder over de proef geschreven, de resultaten zijn in een artikel op Marketingfacts gepubliceerd. Daarnaast zijn de rapporten van de ConnecTV gebruikersproef en het businessplan voor sociale TV diensten te downloaden via de website van TNO.

Andere bezoekers zochten op:

• business model televisieprogramma
• business model van een televisiezender

Al lange tijd blijkt dat sociale netwerken zoals Hyves nog steeds enorm groeien en op grote schaal worden gebruikt en daardoor ook veel kansen kunnen bieden. Daarnaast raken sociale netwerken steeds meer met video- en televisiediensten geïntegreerd.
Er zijn echter weinig gegevens bekend over de invloed die sociale netwerken hebben op het vinden en bekijken van video & TV content en het gebruik van sociale TV diensten door consumenten. Om de invloed van deze relatief nieuwe manieren van televisie kijken te onderzoeken, heeft TNO in de tweede helft van vorig jaar een gebruikersproef in Enschede opgezet. In dit artikel volgen de belangrijkste resultaten. 

Onderzoek onder 52 huishoudens in Enschede
52 gebruikers kregen de beschikking over een pilotdienst (ConnecTV) die de basisfunctionaliteit van sociale TV diensten bevatte, met als doel om de impact van sociale TV diensten op gebruikers en de TV & video business te onderzoeken. Voorwaarde voor deelname aan de proef was dat de gebruikers zich als vriendengroep aanmeldden.

Door in het tweede halfjaar van 2007 12 weken lang het kijkgedrag te meten en tijdens het TV kijken vragen te stellen over de kijkervaring (‘experience sampling’) is onderzocht wat de invloed van sociale TV diensten is op het kijken van televisie. De resultaten van de TV proef samen met de gesprekken met de gebruikers en marktpartijen geven extra gevoel bij de invloed die sociale TV diensten hebben op de manier waarop televisie wordt gekeken, en de business mogelijkheden die dit kan creëren.

Sociale TV diensten maken televisie kijken leuker
De pilotgebruikers konden tijdens het televisie kijken een ‘buddylijst’ oproepen met hun vrienden die ook met de proef meededen. Vrienden konden van elkaar zien welke TV programma’s zij op dat moment bekeken, en samen met vrienden naar een programma kijken of tips over programma’s sturen.

Dat gebruikers de sociale TV aspecten als toegevoegde waarde zien, bleek uit de reacties en experience sampling resultaten: veel deelnemers vonden het leuk om te weten welke programma’s hun vrienden leuk vinden en samen televisie kijken werd gezien als “een leuke toevoeging aan TV kijken”. De dienst zorgde daarnaast voor extra sociale interactie: tijdens of na het televisie kijken communiceerden deelnemers extra veel over hun kijkgedrag.

Door sociale netwerken verandert het kijkgedrag
De resultaten van de gebruikersproef laten zien dat veel van de gebruikers de dienst actief gebruiken; gebruikers vroegen de buddylijst ruim 2x per TV-sessie op en tips voor programma’s en samen televisie kijken zijn vaak geaccepteerd (47% resp. 90%). En door het gebruik van de sociale TV dienst keek 20% van de gebruikers naar andere zenders dan voorheen. Daarnaast zapte 90% van de gebruikers regelmatig naar het kanaal van een buddy en werd het gevoel van verbonden zijn met buddies tijdens het kijken verhoogd.

Ook switchte 90% van de gebruikers regelmatig naar het kanaal van een buddy en werd er minder gezapt doordat gebruikers regelmatig op basis van het kijkgedrag van vrienden interessante programma’s ontdekten, en op basis van de buddylijst bepaalden welk programma zij wilden bekijken.

Sociale netwerken kunnen voor nieuwe business modellen zorgen
Het gebruik van sociale netwerken op TV lijkt dus een duidelijke invloed op het televisie kijkgedrag en de kijkbeleving te hebben. Uit de gesprekken met onder andere televisie aanbieders, omroepen, settop box leveranciers en producenten blijkt dat sociale TV-diensten ook kansen voor de TV business kunnen genereren. Men is het erover eens dat weinig consumenten bereid zijn te betalen voor deze diensten. Directe en indirecte inkomsten zijn vooral te verwachten uit (1) advertising, (2) betaalde diensten die door het gebruik van sociale TV worden gestimuleerd en (3) upselling en behoud van klanten.

(1) Advertising
Door het gebruik van deze diensten en het registreren van het kijkgedrag zijn extra inkomsten mogelijk door advertising. Denk bijvoorbeeld aan banners in het buddyscherm die specifiek zijn afgestemd op het kijk- en aanbevelingsgedrag van gebruikers of gesponsorde themabuddies die themagerelateerde programma’s bekijken waarbij gebruikers mee kunnen kijken.

(2) Betaalde diensten stimuleren
Sociale TV-diensten kunnen volgens de marktpartijen ook prima worden gebruikt om het TV aanbod van bestaande televisie aanbieders uit te breiden. Doordat bijvoorbeeld aanbevelingen kunnen worden verstuurd over betaalde content diensten, kan hierdoor het gebruik van deze diensten worden gestimuleerd (bijv. samen een video-on-demand film of betaalkanaal kijken tegen 25% korting, een win-win voor zowel TV aanbieder als consument).

(3) Upselling & behoud van klanten
Als deze sociale TV diensten voor voldoende toegevoegde waarde voor de gebruikers zorgen, kan het tevens een middel zijn om klanten te stimuleren om over te stappen op digitale televisie of loyaal te blijven aan de huidige aanbieder.

Maar de grootste kracht van dit soort diensten, namelijk de invloed op de kijkbeleving en het kijkgedrag, zal de belangrijkste drijver voor nieuwe business modellen vormen. Door de groeiende hoeveelheid aan content wordt het voor TV kijkers lastiger om te bepalen wat ze willen kijken. Daarnaast wordt het door versnippering van de kijker voor omroepen, programmamakers en adverteerders steeds moeilijker om de kijker aan zich te binden. Een manier om content beter onder de aandacht van de kijker te brengen en het publiek voor content en advertenties te vergroten lijkt dan ook veel waard.

Samenwerking en schaalgrootte zijn essentieel
Hoewel sociale netwerkdiensten op tv nieuwe kansen kunnen bieden, dient er nog wel veel te gebeuren voordat deze potentie ook optimaal wordt benut. Zo wachten marktpartijen op een grootschalige proef waarmee bewezen kan worden dat de kracht van dit soort diensten voor een groot deel van hun klanten geldt. Daarnaast zullen TV partijen en sociale netwerken samen moeten werken om de sociale TV diensten op grote schaal beschikbaar te stellen. Op deze manier kan de toegevoegde waarde door het netwerk effect worden vergroot en de adoptie door de gebruikers worden versneld.

Resultaten zijn beschikbaar
De resultaten van de gebruikersproef en het business plan voor sociale TV diensten zijn beschikbaar en te downloaden van de TNO website.

(Dit artikel is eerder gepubliceerd op Marketingfacts)

Andere bezoekers zochten op:

• invloed
• invloed media
• wat voor een effect hebben extra zenders op het kijkgedrag
• effecten van nieuwe media tv
• invloed van sociale netwerken op de jeugd
• social media invloed tv kijken
• wat is de invloed van social media op televisieprogramma\s

Waar via de huidige analoge TV basispakketten al veel kanalen beschikbaar zijn, zorgen Internet en digitale televisie ervoor dat er enorm veel extra content beschikbaar komt. Hoe vindt de gebruiker in deze groeiende overdaad aan aanbod datgene wat hij wil kijken? En hoe weet je als kijker welke nieuwe programma’s bij jou passen?

We kennen de EPG, video zoekmachine of Amazon achtige suggesties. Maar de invloed van sociale netwerken en tips van vrienden op TV in de huiskamer is nog minimaal. TNO start daarom een gebruikerspilot met ConnecTV, waarmee gebruikers samen met vrienden en kennissen op afstand TV kunnen kijken. Gebruikers kunnen met elkaar communiceren, elkaar aanbevelingen sturen over tv-programma’s waar zij naar kijken of opgenomen content delen. Maar welke gevolgen heeft dit voor de kijkbeleving en het kijkgedrag?

Door digitalisering van TV content wordt het steeds goedkoper om content aan te bieden en ook minder populaire niche content aan te bieden. Op dit moment kan een meegeleverde EPG vaak nog uitkomst bieden om overzicht te hebben over het beperkte aanbod van content. Echter, diensten als uitzendinggemist, nieuwe themakanalen, opgenomen content en de komst van video-on-demand op TV zorgen ervoor dat content steeds moeilijker vindbaar wordt.

Nieuwe selectie- en zoekmethodes nodig
Door dit groeiende aanbod in content zijn er nieuwe technieken nodig die het vinden van relevante content makkelijker maken. Zo kunnen we de komst van de persoonlijke EPG verwachten, een EPG die zich aanpast aan de smaak en voorkeuren van de gebruiker. Dit komt overeen met de TiVo suggesties of de suggesties bij Amazon.com voor boeken en bij Last.fm voor muziek. De TV kijker is hiervoor wel afhankelijk van de kwaliteit en relevantie van het kijkgedrag van onbekende gebruikers.
Daarnaast helpen geavanceerdere zoekfuncties voor video om content makkelijker te kunnen vinden. Dit biedt echter alleen een oplossing voor het vinden van al bekende programma’s, en het vinden van goede resultaten is vaak lastig door het gebrek aan metadata.

Betrouwbare zoek- en selectiemethode nodig
De persoonlijke EPG is al vaker onderzocht, en dit vormt slechts een deel van de oplossing. Maar er is nog weinig bekend over de invloed van sociale netwerken op het vinden van TV content. Wat doen kijkers met persoonlijke kijktips van collega’s tijdens de lunch, of het programma waar vrienden constant over praten? En gaan gebruikers door aanbevelingen ook andere programma’s kijken dan de vaste keus aan programma’s die ze bekijken of hebben geprogrammeerd in de videorecorder.

ConnecTV sluit aan bij deze concepten. Met ConnecTV kunnen gebruikers samen met vrienden op afstand TV kijken en content met elkaar opnemen en communiceren via audio of tekst. Daarnaast kunnen gebruikers in hun ‘buddy lijst’ van vrienden zien welke programma’s door hun vrienden worden bekeken en elkaar aanbevelingen doen over interessante programma’s en samen TV kijken. Niet alleen zijn tips van vrienden en kennissen betrouwbaarder dan de aanbevelingen van onbekende gebruikers. Vrienden en kennissen zijn ook beter op de hoogte van de voorkeuren en interesses van een gebruiker. Daarnaast zal men een aanbeveling van een vriend sneller accepteren dan een aanbeveling van een onbekende.

Nieuwe beleving door ConnecTV
Het samen kijken en versturen van aanbevelingen zorgt er niet alleen voor dat relevante content beter vindbaar wordt, maar kan ook voor een nieuwe kijkbeleving zorgen.
Het aantal toestellen per huishouden neemt nog steeds toe, en het aantal personen dat alleen TV kijkt groeit. ConnecTV brengt het “samen kijken” terug, doordat men live kan reageren bij bijvoorbeeld een voetbalwedstrijd of met een groep vrienden commentaar kan geven bij “Weekend Miljonairs”. Hierdoor is de kans groter dat je vrienden hetzelfde programma hebben bekeken, en je het programma direct of de volgende dag kunt nabespreken. Doordat je met ConnecTV ziet waar je vrienden naar kijken, komt deze gezamenlijke TV ervaring terug.

Ook zijn er binnen ConnecTV allerlei nieuwe soorten diensten mogelijk, zoals abonnementdiensten. Denk hierbij aan Bekende Nederlanders in je vriendenlijst, die aanbevelingen doen, of bijvoorbeeld “blind dating” diensten op basis van je kijkgedrag. Het uitgebreide kijkgedrag dat wordt geregistreerd zorgt tevens voor gerichte advertising mogelijkheden.

Onderzoek invloed op kijkgedrag en kijkbeleving
In juli start TNO een gebruikersproef van ConnecTV, waarbij de ConnecTV applicatie wordt uitgerold over 50-100 huishoudens in Enschede. De huishoudens ontvangen hiervoor tijdelijk een gratis media pc waarmee ze de dienst kunnen gebruiken. Het doel van de pilot is om te bekijken wat het effect op het televisiekijkgedrag van eindgebruikers is. Wordt er bijvoorbeeld meer of minder gekeken met ConnecTV, wat is de invloed op de kijkbeleving, gaan gebruikers andere programma’s kijken? Daarnaast wordt samen met geïnteresseerde partijen een business plan opgezet om dit soort diensten in de markt te zetten.

Natuurlijk zijn dit soort initiatieven niet nieuw. Ze worden op internet gebruikt, en via initiatieven zoals Live Messenger en Amigo TV zijn andere partijen er ook mee bezig.
Vooral de onderzoekselementen zijn vernieuwend. De pilot focust specifiek op de effecten die het gebruik van sociale netwerken en aanbevelingen hebben op het kijkgedrag en de kijkbeleving van gebruikers van de TV in de huiskamer.